Logopedia w przedszkolu
LOGOPEDIA W PRZEDSZKOLU
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ
z dnia 9 sierpnia 2017 r.
w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach
Na podstawie art. 47 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.
- Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910) zarządza się, co następuje:
Zajęcia logopedyczne organizuje się dla uczniów z deficytami kompetencji i zaburzeniami sprawności językowych. Liczba uczestników zajęć nie może przekraczać 4.
W związku z powyższym przy 159 dzieciach uczęszczających do Przedszkola Miejskiego nr 4 w Jaworznie i 15 godzinach terapii logopedycznej w roku szkolnym 2021/2022 terapią logopedyczną może być objętych 60 dzieci.
W miesiącu wrześniu trwa badanie logopedyczne wszystkich dzieci uczęszczających do przedszkola. W pierwszej kolejności na terapię logopedyczną będą kwalifikowane dzieci ze znacznym opóźnieniem rozwoju mowy oraz dzieci, które nie mówią.
Dla rodziców dzieci z wadą wymowy założona jest tablica korkowa z informacjami logopedycznymi oraz ćwiczeniami, które można wykonywać w domu.
Dodatkowo na stronie internetowej przedszkola w zakładce Kącik dla rodziców – Logopedia w przedszkolu umieszczone są ćwiczenia dla dzieci w wieku przedszkolnym oraz wskazówki dla rodziców.
Mowa stanowi najbardziej efektywny sposób komunikowania się z innymi ludźmi i ma ogromne znaczenie dla rozwoju dziecka oraz dla jego psychicznego i społecznego przystosowania. Okres przedszkolny to czas intensywnego kształtowania się mowy dziecka nazywany okresem swoistej mowy dziecięcej. Rozwija się w tym okresie sprawność aparatu artykulacyjnego, dzięki czemu dziecko opanowuje coraz to nowe umiejętności w zakresie fonetyki języka. Kształtuje się również słuch fonemowy, który umożliwia precyzyjne, słuchowe różnicowanie dźwięków mowy. Wykształca się też umiejętność analizowania i syntetyzowania wyrazów, jako jedna z podstawowych umiejętności niezbędnych do podjęcia nauki szkolnej. Ogromną rolę w procesie kształtowania mowy dziecka odgrywają rodzice i najbliższe otoczenie - to oni są jego pierwszymi nauczycielami mowy.
Rozwój mowy trzylatka
Dziecko 3 -letnie mówi około 1000 słów. Na tym etapie w dalszym ciągu w mowie dziecka mogą
dominować krótkie wyrazy o prostej strukturze i będą one wymawiane znacznie lepiej niż dłuższe, co wynika z małej sprawności aparatu mowy, aczkolwiek w tym okresie powoli zaczną pojawiać się już dwu- i trzy- sylabowe wyrazy. Do końca 3. roku życia dziecko coraz częściej posługuje się zdaniami pojedynczymi rozwiniętymi i zdaniami złożonymi. Dziecko coraz częściej w swoich wypowiedziach stosuje spójniki takie jak „i/a/bo/aby/ żeby”. Mowa 3 -latka powinna być już zrozumiała dla otoczenia. Dziecko w sposób werbalny jest już w stanie wyrazić swoje pragnienia i potrzeby. Dzięki śpiewaniu piosenek i powtarzaniu wierszyków, dziecko powtarza coraz trudniejsze konstrukcje składniowe, natomiast nie stosuje ich jeszcze w mowie spontanicznej.
Trzylatek zadaje coraz więcej pytań. Niemalże z dnia na dzień wzrasta jego zasób słownictwa, obserwuje się też intensywny rozwój fleksji, aczkolwiek na tym etapie dziecko nadal może popełniać błędy gramatyczne i fleksyjne.
Słownictwo dziecka w 3. roku życia obejmuje głównie nazwy:
• zwierząt
• pokarmów/napojów
• ubrań
• części ciała
• przedmiotów codziennego użytku
• zabawek
• urządzeń i wyposażenia mieszkania
• pojazdów
Na tym etapie głównie dominują rzeczowniki, ale coraz częściej zaczynają pojawiać się czasowniki, zwłaszcza do określenia funkcji biologicznych tj. jeść, myć, do bezpośredniej wymiany z osobami zotoczenia np. dać, mieć, do określenia ruchów i czynności wykonywanych przez dziecko np. stać,siedzieć, rzucać, iść. Wraz z końcem 3. roku życia w mowie dziecka pojawia się coraz więcej przymiotników i przysłówków np. ładny, brzydki, grzeczny, niegrzeczny itd.
Artykulacja trzylatka
W 3. roku życia dziecko potrafi artykułować
• samogłoski [a, o, u, e, i, y] (czasem bez [y])
• spółgłoski [p, b, m, t, d, k, g, ch, f, w, l, ł, j, n, ń, ś, ź, ć, dź]
Na tym etapie normą rozwojową jest jeszcze to, że dziecko zastępuje artykulację trudniejszych głosek
łatwiejszymi, dobrze opanowanymi (trzylatek nie musi jeszcze mówić głosek [s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, r], może też dochodzić do redukcji grup spółgłoskowych). Nie wymagajmy od dziecka, aby mówiło głoski, na które rozwojowo nie jest jeszcze gotowe. Wobec tego normą rozwojową jest, że trzylatek powiel np. lowel [rower], śamolot [samolot], źaba [żaba]. Mówienie o sobie w 1 osobie utrwala się pod koniec 3. roku życia 3 rok życia jest czasem niezwykle intensywnego rozwoju dziecka. To moment, kiedy zaczyna rozumieć, że ono i mama nie są tym samym. Dziecko zaczyna dążyć do autonomii, dostrzega swoją tożsamość i coraz częściej mówi o sobie „ja”.
Jakie umiejętności powinien mieć trzylatek?
• nawiązuje kontakt wzrokowy z osobą, z którą rozmawia
• reaguje na swoje imię
• zadaje pytania
• jego mowa jest zrozumiała dla otoczenia• mówi wyrazy dwu- trzy- sylabowe
• buduje zdania złożone
• rozumie polecenia
• potrafi bawić się „na niby”
Z logopedą należy się skonsultować, jeśli trzylatek:
• nie reaguje na imię
• nie inicjuje kontaktu/nie wykazuje chęci do komunikowania się
nie mówi/mówi niewiele
• nie nawiązuje kontaktu wzrokowego
• jego mowa jest niezrozumiała dla otoczeni
• nie buduje zdań
• nie reaguje na polecenia
• podczas artykulacji wsuwa język między zęby
• oddycha ustami (często ma otwartą buzię)
• śpi z otwartą buzią
• ma częste infekcje górnych dróg oddechowych
• je tylko wybrane produkty
• ssie kciuka
• nie mówi głosek [p, b, m, t, d, k, g, ch, f, w, l, ł, j, n, ń, ś, ź, ć, dź]
Dziecko 3 -letnie jest już w stanie swobodnie komunikować się ze swoim otoczeniem. A zatem niemówiący 3 -latek nie jest normą. Mitem jest, że „chłopcy zaczynają mówić później” albo „jak pójdzie do przedszkola to się rozgada”. Jeśli niepokoi Cię coś w rozwoju Twojego 3 -latka, nie czekaj, skonsultuj się ze specjalistą! Dla 3 -latków charakterystyczne jest to, że zadają dużo pytań. Jakie pytanie zadane przez Twoje dziecko najbardziej zapadło Ci w pamięci?